زیباسازی سایت فقط تغییر رنگ و فونت نیست؛ این کار بخشی از تجربه کاربری (UX) و بهینهسازی نرخ تبدیل (CRO) است. این موضوع به شکل غیرمستقیم، بخشی از فرایند کلی آموزش سئو سایت وردپرسی محسوب میشود، زیرا یک سایت زیبا و کاربرپسند، سیگنال مثبتی به گوگل میدهد. هدف ما در این محتوا، ارائه اطلاعاتی جامع و کامل است تا به شما کمک کنیم ابزار مناسب را انتخاب کنید و پس از خواندن آن، احساس رضایت داشته باشید.
جدول مقایسه سریع ابزارهای زیباسازی وردپرس
| نوع ابزار | افزونههای کلیدی معرفیشده | کاربرد اصلی و هدف |
| صفحهساز (Page Builder) | المنتور (Elementor)، دیوی (Divi) | ساختار و چیدمان کلی صفحات (بدون کدنویسی) |
| ویرایشگر CSS بصری | YellowPencil، CSS Hero | تغییر جزئیات ظاهری (رنگ، فونت، فاصله) |
| اسلایدر و گالری | Smart Slider 3، Modula | نمایش بصری و جذاب تصاویر و نمونهکار |
| جلوههای ویژه (CRO) | افزونههای پاپآپ (Convert Pro) | جلب توجه هدفمند کاربر برای یک اقدام مشخص |
| بهینهساز (کمکی) | WP Rocket | جبران افت سرعت ناشی از افزونههای زیباسازی |
چرا زیباسازی سایت وردپرس فقط یک انتخاب نیست، یک ضرورت است؟
بسیاری از افراد تصور میکنند زیباسازی سایت یک هزینه اضافی و سلیقهای است. اما در واقعیت، طراحی بصری پایه و اساس تعامل کاربر با کسبوکار شماست. این موضوع دیگر یک انتخاب لوکس نیست، بلکه یک ضرورت رقابتی محسوب میشود.
یک وبسایت با ظاهر نامناسب، شلخته یا قدیمی، حتی اگر بهترین محتوا را داشته باشد، نمیتواند اعتماد کاربر را جلب کند111. ذهن کاربر در چند ثانیه اول تصمیم میگیرد که آیا سایت شما معتبر است یا خیر2. طراحی ضعیف به معنای تجربه کاربری ضعیف است و این مستقیماً به اهداف تجاری شما آسیب میزند.
تأثیر مستقیم طراحی بصری بر تجربه کاربری (UX) و نرخ تبدیل
طراحی بصری و تجربه کاربری (UX) ارتباطی مستقیم دارند. منظور از طراحی خوب، صرفاً زیبایی نیست؛ بلکه استفاده از رنگها و فونتهای خوانا، چیدمان منطقی و دسترسی آسان به بخشهای مختلف است.
- تجربه کاربری (UX): وقتی کاربر وارد سایتی میشود که از نظر بصری مرتب است، احساس بهتری پیدا میکند و تجربه رضایتبخشی خواهد داشت333. او راحتتر میتواند اطلاعات مورد نظر خود را پیدا کند و احساس نمیکند که برای رسیدن به هدفش نیاز به جستجوی مجدد در منابع دیگر دارد4444. یک طراحی خوب به خواننده کمک میکند تا احساس کند به اندازه کافی در مورد موضوع آموخته است5.
- نرخ تبدیل (CRO): این تجربه مثبت، مستقیماً به نرخ تبدیل (Conversion Rate) منجر میشود. کاربری که به سایت شما اعتماد کرده 6و تجربه رضایتبخشی داشته 7، احتمال بیشتری دارد که فرمی را پر کند، محصولی را بخرد یا با شما تماس بگیرد. در مقابل، طراحی گیجکننده یا غیرحرفهای، کاربر را بهسرعت فراری میدهد.
درک تفاوت: افزونه زیباسازی، قالب (Theme) و صفحهساز (Page Builder)
برای زیباسازی سایت وردپرس، ابزارهای مختلفی وجود دارد که درک تفاوت آنها برای تصمیمگیری درست، ضروری است:
- قالب (Theme): قالب، شالوده و اسکلت اصلی طراحی سایت شماست. قالب چهارچوب کلی، محل قرارگیری هدر، فوتر، سایدبار و استایلهای پیشفرض (مانند فونتها، رنگها و چیدمان کلی صفحات) را مشخص میکند.
- صفحهساز (Page Builder): ابزارهایی مانند المنتور (Elementor) یا ویژوال کامپوزر (WPBakery)، صفحهساز هستند. اینها به شما اجازه میدهند بدون نیاز به کدنویسی، صفحات را بهصورت بصری و با کشیدن و رها کردن (Drag-and-Drop) طراحی کنید. صفحهسازها معمولاً روی قالب نصب میشوند تا انعطافپذیری طراحی را بسیار بیشتر کنند.
- افزونه زیباسازی (Beautification Plugin): اینها معمولاً ابزارهای کوچکتر و متمرکزی هستند که یک کار خاص را انجام میدهند. مثلاً، افزونهای برای افزودن دکمههای شناور جذاب، تغییر ظاهر فرمهای تماس، یا ایجاد اسلایدرهای تصویری. این افزونهها مکمل قالب و صفحهساز هستند، نه جایگزین آنها.
بخش اول: افزونههای صفحهساز (Page Builders) – سنگ بنای زیباسازی
افزونههای صفحهساز، ابزارهایی هستند که فرایند طراحی در وردپرس را متحول کردند. این ابزارها به شما اجازه میدهند بدون نیاز به دانش کدنویسی، چیدمانهای پیچیده و سفارشی ایجاد کنید. آنها سنگ بنای اصلی زیباسازی مدرن در وردپرس محسوب میشوند، زیرا کنترل کاملی روی ظاهر صفحات به شما میدهند.
المنتور (Elementor): پادشاه بیرقیب طراحی بصری Drag & Drop
المنتور در حال حاضر محبوبترین صفحهساز وردپرس است. دلیل اصلی این محبوبیت، رابط کاربری زنده و کاملاً بصری (Front-end) آن است. شما هر عنصری را که میخواهید (مانند متن، تصویر یا دکمه) مستقیماً روی صفحه میکشید و رها میکنید (Drag & Drop) و نتیجه را همان لحظه میبینید.
المنتور دارای یک نسخه رایگان کارآمد و یک نسخه پرو با امکانات بسیار گسترده (مثل ساخت هدر، فوتر و پاپآپ) است. این گستردگی و جامعه کاربری بزرگ، آن را به انتخاب اول بسیاری از طراحان و همچنین کاربران مبتدی تبدیل کرده است.
دیوی (Divi): رقیب همهکاره با کتابخانه عظیم الگوها
دیوی (Divi) از شرکت Elegant Themes، هم یک قالب (Theme) و هم یک صفحهساز (Builder) است. این یکپارچگی، نقطه قوت اصلی آن محسوب میشود. دیوی با یک کتابخانه بسیار بزرگ شامل صدها الگو و چیدمان از پیش ساخته شده ارائه میشود که شروع کار طراحی را سریع میکند.
رابط کاربری آن نیز بصری است، هرچند کمی با المنتور تفاوت دارد. دیوی برای فریلنسرها و آژانسهایی که سایتهای زیادی را مدیریت میکنند، به دلیل مدل قیمتگذاری (لایسنس مادامالعمر)، گزینهی اقتصادی و جذابی است.
Beaver Builder: انتخاب حرفهایها برای پایداری و کد تمیز
Beaver Builder شاید به اندازه المنتور محبوبیت عمومی نداشته باشد، اما در میان توسعهدهندگان و کاربران حرفهای بسیار معتبر است. تمرکز اصلی این افزونه بر پایداری، عملکرد بهینه و تولید کد تمیز (Clean Code) است.
این ویژگی فنی به آن معناست که سایتهایی که با Beaver Builder ساخته میشوند، معمولاً سبکتر هستند و در درازمدت مشکلات کمتری ایجاد میکنند. اگرچه ممکن است برخی امکانات ظاهری و ویجتهای آماده المنتور را نداشته باشد، اما برای پروژههای جدی و بلندمدت، یک انتخاب قابل اعتماد و باثبات است.
مقایسه تخصصی: Elementor در برابر Divi (کدام یک برای شما بهتر است؟)
انتخاب بین المنتور و دیوی به نیاز و هدف شما بستگی دارد. این صرفاً یک مقایسه امکانات نیست، بلکه یک تحلیل بر اساس هدف شماست. 1111
المنتور (Elementor):
- نقاط قوت: رابط کاربری بسیار روان و سریع، نسخه رایگان قدرتمند، جامعه کاربری بزرگتر و افزونههای جانبی (Add-ons) بسیار زیاد.
- برای چه کسی مناسب است؟ برای اکثر کاربران، از مبتدی تا حرفهای، که به دنبال انعطافپذیری حداکثری و کنترل کامل بر تمام جزئیات طراحی هستند.
دیوی (Divi):
- نقاط قوت: پکیج کامل (قالب + صفحهساز)، کتابخانه الگوهای عظیم و آماده، مدل قیمتگذاری بهصرفه (خرید یکباره برای استفاده نامحدود در سایتهای مختلف).
- برای چه کسی مناسب است؟ برای آژانسها یا فریلنسرهایی که سایتهای زیادی میسازند و میخواهند فرایند طراحی را با الگوهای آماده و یکپارچه تسریع کنند.
در نهایت، هر دو ابزار قدرتمند هستند. توصیه میشود نسخه رایگان المنتور یا نسخه دموی دیوی را بررسی کنید تا ببینید با کدام رابط کاربری ارتباط بهتری برقرار میکنید. این به شما کمک میکند تا به هدف خود برسید. 2
بخش دوم: افزونههای استایلدهی و CSS سفارشی (بدون کدنویسی)
گاهی اوقات، صفحهسازها یا قالب شما، اجازه تغییر جزئیات کوچک را نمیدهند. برای مثال، ممکن است بخواهید رنگ یک دکمه خاص را عوض کنید یا فاصله بین خطوط را کمی تغییر دهید، اما گزینهای برای آن پیدا نمیکنید.
در گذشته، این کار فقط با نوشتن کدهای CSS امکانپذیر بود. اما افزونههای استایلدهی بصری، این مشکل را حل کردهاند. این ابزارها به شما اجازه میدهند بدون نوشتن حتی یک خط کد، استایلهای CSS سایت را بهصورت زنده ویرایش کنید.
YellowPencil: ویرایشگر بصری CSS برای تغییر هر پیکسل
YellowPencil یک افزونه بسیار محبوب و کارآمد در این زمینه است. نحوه کار آن ساده است:
- افزونه را فعال میکنید و وارد ویرایشگر بصری آن میشوید.
- روی هر عنصری در سایت خود (مانند یک تیتر، دکمه، یا منو) کلیک میکنید.
- یک پنل تنظیمات باز میشود که به شما اجازه میدهد دهها ویژگی CSS آن عنصر را تغییر دهید؛ مواردی مانند رنگ، فونت، اندازه، حاشیه (Margin)، فاصله داخلی (Padding) و حتی انیمیشن.
قدرت YellowPencil در این است که به شما امکان کنترل دقیقترین جزئیات را بدون نیاز به دانستن نام کلاسها یا کدهای CSS میدهد.
CSS Hero: کنترل دقیق استایلها بدون دستکاری فایلهای قالب
CSS Hero رقیب اصلی YellowPencil است و عملکردی مشابه دارد. این افزونه نیز یک رابط کاربری بصری (Point-and-Click) برای ویرایش استایلها ارائه میدهد.
نقطه قوت کلیدی CSS Hero، تمرکز آن بر «ویرایش غیرمخرب» (Non-Destructive Editing) است. به این معنی که این افزونه فایلهای اصلی قالب شما را دستکاری نمیکند. در عوض، تمام تغییرات شما را در یک فایل CSS جداگانه ذخیره کرده و آن را به سایت اضافه میکند.
این ویژگی بسیار مهم است، زیرا وقتی شما قالب سایت خود را بهروزرسانی میکنید، تمام سفارشیسازیهای ظاهری که انجام دادهاید، حفظ میشوند و از بین نمیروند.
افزونههای مدیریت فونت (مانند Easy Google Fonts): تحول تایپوگرافی سایت
تایپوگرافی یا همان فونتها، بخش حیاتی از هویت بصری و تجربه کاربری (UX) سایت شما هستند. خوانا بودن متن، مستقیماً بر ماندگاری کاربر و انتقال پیام شما تأثیر میگذارد. 1
اگرچه بسیاری از قالبها و صفحهسازها گزینههایی برای تغییر فونت دارند، اما گاهی محدود هستند. افزونههای مدیریت فونت مانند Easy Google Fonts این فرایند را بسیار ساده میکنند.
این افزونهها به شما اجازه میدهند بهراحتی به کتابخانه عظیم فونتهای گوگل دسترسی داشته باشید، آنها را انتخاب کنید و مشخص کنید که هر فونت برای کدام بخش از سایت (مثلاً تیترهای H2، متن بدنه، یا منوها) استفاده شود. این کار به طراحی شما ثبات و شخصیت میبخشد. 2
بخش سوم: افزونههای اسلایدر و گالری – جذب چشم کاربر
استفاده از تصاویر و اسلایدرها یکی از راههای اصلی برای جلب توجه بصری کاربر در همان چند ثانیه اول ورود به سایت است. اسلایدرها برای نمایش پیامهای کلیدی یا محصولات ویژه در فضای محدود (مانند هدر سایت) و گالریها برای نمایش مجموعهای از تصاویر (مانند نمونهکارها) به کار میروند.
Slider Revolution: ساخت اسلایدرهای سینمایی و پیچیده
Slider Revolution (اسلایدر روولوشن) یک افزونه صرفاً برای ساخت اسلایدشوهای ساده نیست؛ این یک ابزار پیشرفته برای ایجاد انیمیشنهای بصری و لایهای است.
اگر در سایتی اسلایدرهایی دیدهاید که شبیه به یک تیزر سینمایی عمل میکنند، با افکتهای حرکتی پیچیده، متنهای متحرک و دکمههایی که در لایههای مختلف ظاهر میشوند، به احتمال زیاد با این افزونه ساخته شدهاند. این ابزار امکانات بسیار زیادی دارد و بیشتر برای طراحان حرفهای یا برای ساخت بخشهای Hero (بخش اصلی بالای صفحه) بسیار جذاب و پویا استفاده میشود.
Smart Slider 3: بهترین تعادل بین امکانات و سادگی (گزینه رایگان قدرتمند)
Smart Slider 3 گزینهای است که تعادل بسیار خوبی بین امکانات حرفهای و سادگی استفاده برقرار کرده است. برخلاف Slider Revolution که میتواند کمی پیچیده باشد، رابط کاربری این افزونه واضحتر است.
نقطه قوت اصلی Smart Slider 3، نسخه رایگان بسیار قدرتمند آن است. شما میتوانید اسلایدرهای زیبا و کاملاً ریسپانسیو بسازید بدون اینکه نیاز به پرداخت هزینه داشته باشید. این افزونه برای اکثر نیازهای رایج (مانند اسلایدر مقالات، نمایش محصولات یا تصاویر هدر) یک انتخاب عالی و بهینه است.
Modula / Envira Gallery: ساخت گالریهای عکس حرفهای و ریسپانسیو
این دو افزونه، تخصصیترین ابزارها برای ساخت گالری تصاویر هستند. توجه کنید که کارکرد اصلی آنها با اسلایدر متفاوت است. اسلایدر معمولاً تصاویر را یکبهیک نمایش میدهد، اما گالری مجموعهای از تصاویر را در کنار هم (معمولاً بهصورت شبکهای یا Masonry) نشان میدهد.
- Modula: شهرت آن به دلیل ساخت گالریهای شبکهای (Grid) سفارشی و خلاقانه است که تصاویر با اندازههای مختلف را بهزیبایی کنار هم میچیند.
- Envira Gallery: یکی از قدیمیترین و سبکترین افزونههای گالری است که بر سادگی و سرعت تمرکز دارد.
اگر شما عکاس هستید، نمونهکار دارید یا میخواهید مجموعهای از تصاویر محصول را به شکلی حرفهای و ریسپانSIو نمایش دهید، این افزونهها انتخابهای استاندارد و قابل اعتمادی هستند.
بخش چهارم: افزونههای جلوههای ویژه و انیمیشن
جلوههای ویژه و انیمیشنهای ظریف، ابزارهایی برای افزودن پویایی به یک طراحی ایستا هستند. وقتی این عناصر بهدرستی استفاده شوند، میتوانند توجه کاربر را به بخشهای مهم جلب کنند، حس مدرن بودن را منتقل کنند و تجربه کاربری (UX) را لذتبخشتر سازند.
نکته کلیدی در استفاده از این افزونهها، «اعتدال» است. استفاده بیش از حد از انیمیشنها میتواند باعث حواسپرتی کاربر و سنگین شدن صفحه شود. هدف ما جلب توجه است، نه آزار دادن کاربر.
افزونههای انیمیشن پارالاکس (Parallax) برای عمق بخشیدن به صفحات
افکت پارالاکس (Parallax) یک تکنیک طراحی است که در آن، هنگام اسکرول کردن کاربر، پسزمینه صفحه با سرعتی متفاوت از محتوarی رویی حرکت میکند.
این تکنیک یک توهم عمق (شبیه به سهبعدی) ایجاد میکند و باعث میشود صفحه از حالت تخت و دوبعدی خارج شود. استفاده از پارالاکس در بخشهای هدر (Hero) یا در لندینگ پیجهای داستانی (Storytelling) میتواند بسیار تأثیرگذار باشد و حس حرفهای بودن را بهخوبی منتقل کند.
ایجاد پاپآپ و فرمهای جذاب (مانند Convert Pro یا OptinMonster)
این افزونهها در مرز بین «زیباسازی» و «بهینهسازی نرخ تبدیل» (CRO) قرار دارند. ابزارهایی مانند OptinMonster یا Convert Pro فقط فرمهای سادهای برای دریافت ایمیل نیستند؛ قدرت آنها در نحوه نمایش است.
این افزونهها به شما امکان میدهند پاپآپها، نوارهای اطلاعرسانی یا فرمهای اشتراکی را با انیمیشنهای ورودی جذاب (مثل Slide-in یا Fade-in) و در زمان مناسب (مثلاً هنگام خروج کاربر یا پس از اسکرول تا نیمه صفحه) نمایش دهید. این «جلوه ویژه» هدفمند، شانس دیده شدن پیشنهاد شما و تبدیل کاربر را به شکل چشمگیری افزایش میدهد.
افزونههای انیمیشن لودینگ (Preloaders) برای شروعی جذاب
انیمیشن لودینگ (Preloader) همان آیکون یا انیمیشن کوتاهی است که کاربر در آن چند ثانیه (یا کسری از ثانیه) که محتوای اصلی سایت در حال بارگذاری است، مشاهده میکند.
این عنصر دو کارکرد مهم دارد:
- مدیریت تجربه کاربری (UX): به جای نمایش یک صفحه سفید یا در حال بارگذاری ناقص، به کاربر اطمینان میدهد که سایت در حال کار است. این کار از افزایش نرخ پرش (Bounce Rate) جلوگیری میکند.
- برندسازی: این انیمیشن کوتاه فرصتی برای نمایش لوگوی شما یا یک المان خلاقانه مرتبط با برند شماست.
یک افزونه Preloader خوب باید بسیار سبک باشد تا خودش باعث کندی سایت نشود، بلکه فقط زمان انتظار طبیعی را بهشکل بهتری مدیریت کند.
هشدار (E-E-A-T): چگونه سرعت را فدای زیبایی نکنیم؟
در زمینه سئو و تجربه کاربری، یک قانون کلیدی وجود دارد: سرعت، یک ویژگی است، نه یک امتیاز اضافه. زیباسازی اهمیت دارد، اما اگر به قیمت سرعت سایت تمام شود، شما هم کاربر و هم گوگل را از دست خواهید داد.
افزودن افزونههای متعدد برای زیباسازی، مانند افزودن بارهای سنگین به یک خودرو است؛ در نهایت، توان حرکت آن را میگیرد. یک سایت زیبا اما کند، اعتماد کاربر را از بین میبرد (نقض Trustworthiness) و تجربه کاربری (UX) ضعیفی ارائه میدهد. گوگل این سیگنالهای منفی را بهخوبی درک میکند.
تأثیر واقعی افزونههای سنگین بر Core Web Vitals گوگل
Core Web Vitals (CWV) معیارهای مستقیم گوگل برای سنجش تجربه کاربری هستند. افزونههای زیباسازی سنگین، مستقیماً به این معیارها آسیب میزنند:
- LCP (Largest Contentful Paint): افزونههای اسلایدر سنگین (مانند Slider Revolution) یا گالریهای بهینهنشده، زمان بارگذاری بزرگترین تصویر صفحه را بهشدت افزایش میدهند و نمره LCP شما را ضعیف میکنند.
- INP (Interaction to Next Paint) / FID: صفحهسازها و افزونههای انیمیشن که فایلهای JavaScript (JS) سنگینی را بارگذاری میکنند، مرورگر کاربر را درگیر میکنند. این باعث میشود سایت به کلیکها و تعاملات کاربر (مثل باز کردن منو) دیر پاسخ دهد.
- CLS (Cumulative Layout Shift): برخی افزونههای زیباسازی (مثل پاپآپها، بنرهای دیرهنگام یا فونتهایی که بد بارگذاری میشوند) باعث جابجایی ناگهانی محتوای صفحه هنگام لود شدن میشوند. این تجربه آزاردهنده، نمره CLS را خراب میکند.
اشتباهات رایجی که در نصب افزونههای زیباسازی مرتکb شدیم (تجربه ما)
بر اساس تجربه (E-E-A-T)، ما متوجه شدهایم که بیشتر مشکلات سرعت، نه از خود افزونهها، بلکه از استفاده نادرست از آنها ناشی میشود. اشتباهات رایج عبارتاند از:
- نصب چند افزونه برای یک کار: مثلاً نصب همزمان دو اسلایدر مختلف یا سه افزونه برای تغییر فونت.
- استفاده از افزونه پیچیده برای کار ساده: استفاده از یک افزونه سنگین مانند Slider Revolution فقط برای نمایش یک تصویر ساده و ثابت.
- بهینهسازی نکردن محتوا: بارگذاری تصاویر حجیم (مثلاً ۳ مگابایتی) در گالریها یا اسلایدرها، بدون فشردهسازی و تغییر اندازه.
- فعال کردن تمام امکانات: روشن کردن تمام انیمیشنها و افکتها در یک صفحهساز، حتی اگر از آنها استفاده نشود.
- نادیده گرفتن موبایل: پیادهسازی افکتهای پارالاکس سنگین که روی دسکتاپ زیبا هستند، اما تجربه کاربری در موبایل را کاملاً مختل میکنند.
معرفی افزونههای کمکی (WP Rocket) برای جبران افت سرعت ناشی از زیباسازی
اگر برای رسیدن به طراحی مورد نظر، ناچار به استفاده از چند افزونه هستید، باید افت سرعت ناشی از آنها را جبران کنید. اینجاست که افزونههای بهینهسازی سرعت (Caching) وارد میشوند.
WP Rocket یکی از بهترین و شناختهشدهترین افزونهها در این زمینه است. این افزونه یک راهحل جامع است که چندین کار را همزمان انجام میدهد:
- ذخیرهسازی (Caching): نسخههای ثابت و آمادهای از صفحات شما میسازد تا نیاز به پردازش مجدد در هر بازدید نباشد.
- بهینهسازی فایلها: فایلهای CSS و JavaScript افزونههای مختلف را فشرده (Minify) و ترکیب (Combine) میکند تا تعداد درخواستها به سرور کاهش یابد.
- بارگذاری تنبل (Lazy Loading): بارگذاری تصاویر، ویدئوها و گالریها را تا زمانی که کاربر به آن بخش اسکرول نکرده، به تعویق میاندازد.
استفاده از یک افزونه کش مانند WP Rocket، یک ضرورت برای سایتهایی است که از صفحهسازها و ابزارهای زیباسازی متعدد استفاده میکنند. این ابزارها به مدیریت آشفتگی کدهایی که افزونههای دیگر ایجاد کردهاند، کمک میکنند.
جمعبندی (نتیجهگیری)
در این راهنما، مهمترین افزونههای زیباسازی وردپرس را بررسی کردیم؛ از صفحهسازهای اصلی مانند المنتور تا ابزارهای تخصصیتر برای گالری و انیمیشن.
نکته کلیدی این است: در استفاده از این ابزارها تعادل را حفظ کنید. زیباسازی نباید سرعت سایت و تجربه کاربری را قربانی کند. 3یک سایت موفق، سایتی است که هم از نظر بصری مرتب و قابل اعتماد باشد 4و هم بهسرعت به نیاز کاربر پاسخ دهد. 5 ابزارها را بر اساس نیاز واقعی خود انتخاب کنید، نه صرفاً بر اساس امکانات ظاهری.